اعلى عليين

بسم الله الرحمن الرحیم

در اصول
كافى به سند خود از ابو حمزه ثمالى روايت كرده كه گفت از امام باقر(عليه السلام)
شنيدم كه مى فرمود: خداى عزوجل ما را از اعلى عليين آفريد، و قلوب شيعيان ما را از همان
چيزى آفريد كه ما را آفريد، و اما بدنهايشان را از چيزى پايين مرتبه تر بيافريد،
پس قلوب شيعيان ما همواره براى ما مى تپد، و به سوى ما عشق مى ورزد، چون از همان
چيزى خلق شده كه ما خلق شده ايم . آنگاه اين آيه را تلاوت كرد: ((كلا ان كتاب الابرار
لفى عليين و ما ادريك ما عليون كتاب مرقوم يشهده المقربون )).

و دلهاى دشمنان ما را از سجين و دلهاى شيعيان آنان را نيز از همان آفريده كه آنان را از آن
آفريده ، و بدنهايشان را از چيزى پايين مرتبه تر خلق كرده ، و به همين جهت دلهاى
شيعيان آنان به سوى آنان تمايل دارد، چون از همان خلق شده كه آنان از آن خلق شده اند،
آنگاه اين آيه را تلاوت فرمود: ((كلا ان كتاب الفجار لفى سجين و ما ادريك ما سجين
كتاب مرقوم ويل يومئذ للمكذبين )).

مؤ لف : صاحب كافى نظير اين روايت را به طريق ديگر از ثمالى از آن جناب
نقل كرده ، و نيز صاحب علل الشرايع نظير آن را به سند خود - البته مقدارى از راويان
آخر آن را نام نبرده - از زيد شحام از امام صادق (عليه السلام )
نقل كرده . و اين احاديث به طورى كه ملاحظه مى فرماييد مويد بيانى است كه ما در
تفسير اين آيات داشتيم .

و در تفسير قمى در ذيل آيه ((كلا ان كتاب الفجار لفى سجين )) آمده كه امام فرمود
آنچه از عذاب كه خدا براى فجار نوشته در سجين است .
و نيز در همان كتاب در روايت ابى الجارود از امام باقر (عليه السلام ) روايت شده كه
فرمود، سجين عبارت است از طبقه هفتم زمين ، و عليون عبارت است از آسمان هفتم .
مؤ لف : اين روايت اگر صحيح باشد بر اين اساس است كه بهشت به عنايتى در جهت
بالا، و دوزخ در جهت پايين باشد، و اين معنا را روايات ديگرى نظير اين روايت دارد،
مثل آن رواياتى كه فرموده ((قبر يا روضه اى از رياض بهشت و يا حفره اى از حفره هاى
دوزخ است )). و يا رواياتى كه ((برهوت )) را مكانى در جهنم خوانده .
و در الدر المنثور است كه ابن مبارك از سعيد بن مسيب روايت كرده كه گفت : سلمان و عبد
اللّه بن سلام به هم برخوردند، يكى به ديگرى گفت : اگر
قبل از من از دنيا رفتى بخوابم بيا و به من خبر بده كه پروردگارت با تو چه كرده ،
و اگر من جلوتر از تو مردم اين كار را مى كنم و به تو خبر مى دهم . عبد اللّه گفت :
چطور چنين چيزى ممكن است ؟ سلمان گفت : بله ممكن است ، چون ارواح مؤ منين در برزخى از
زمين قرار دارند، هر كجا بخواهند مى روند، ولى جان كفار در سجين است (و خدا داناتر است
).

مرجع : المیزان

ادامه مطلب سوره مطففین